Bugün, 16 Şubat 2026 Pazartesi
Sebep Sonuç İlişkisi
Sebebin sebep olmasına, sebep sonuçtur. Sonuç olmasa; sebep de olmaz. Veya sözü tersinden söyleyelim: Bir sebep olmalı ki; sonuç da olsun. Tıpkı faizle, enflasyon gibi. Enflasyon olmasaydı, faiz gibi bir sorun olur muydu. Burada her iki kavram hem neden, hem sonuç, hem sorundur.
Maddi; manevi sebeplerin dayanağı sebeplerin sebebi olan şuurlu varlıklardır. Bunu silsile yoluyla anlatırsak, şuursuz sebepler, şuurlu sebepler ve her şeyin fevkinde olan birinci derecedeki sebep olan Allah...
Allah'ın bu dünyadaki vekili olması hasebiyle, tüm bu sebep-sonuç ilişkilerinde insanın kendisi sorumludur.
Bir sel felaketinde bir evin yıkılmasına sebep dere ağzında yapılmış olması ise; sonucun da o yünde olması bilinen bir gerçektir. Burada felakete yol açan koşulların müessir faili orada o evi yapan kişidir.
Faizi sebep; Enflasyonu sonuç olarak göstermeniz, felsefi literatürde teorik olarak varlığını sürdüren Determinizme (Belirlenimcilik, Gerekircilik) atıfta bulunmuş olursunuz.
Yani aynı sebepler, aynı koşullar içinde aynı sonuçları doğurur...
Bir nedenden dolayı, iki kişi arasında vuku bulan bir kavgada karşılıklı yumruklaşmalar hem sebep; hem sonuçtur.
100 derecelik ısıda kaynayan suyun içindeki moleküllerin birbirini itmesi buharlaşmayı;0 derecede aynı moleküllerin birbirini çekmesi donmayı tezahür ettirir.
Gerekli şartlar oluştuğunda sebep sonuç; sonuç sebep yerine geçebilir. Buharlaşan su, aynı koşullarda yine suya dönüşür.
Su, Isı, Buhar, Donma gibi formatlar her ne kadar sebep gibi gözükse de, asıl sebep; tüm bunları harekete geçiren ve muharrik gücü tasarrufunda bulunduran tek ve mutlak olan Allah’tır.
Erdoğan daha başbakan olmadan mükerreren söylediği bir sözünü hatırlayın..! 'Un var, Şeker var, Yağ var; helvacı yok “derken 'helvacı ‘olarak kendini kamuoyuna deklare ediyordu... Bu durumda “Faiz sebep; Enflasyon sonuçtur. “sözünün bu felsefik kurama göre hükmü kalmıyor. Şu an ekonomideki kötü gidişatın sebebi hükümet, dolayısıyla Erdoğan’dır.
Bunu kısaca formülize edersek: Erdoğan sebep; enflasyon sonuçtur.
İnsanın ikinci derecede sebep olması onu yaptıklarından dolayı sorumlu yapar.
MUSTAFA KAPLAN
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
