Bugün, 31 Ocak 2026 Cumartesi
Azerbaycan Bir Millet İki Devlet
Bir millet, iki devlet ya da bir elmanın iki yarısı… Azerbaycan, benim için sadece bir ülkenin adı değildir. Aynı kökten gelen, aynı dili konuşan, aynı acıya ve sevince ortak olan bir halkın adıdır. Sadece bizim için değil, Kafkas halklarının birleştiği, tarihin derin izlerini taşıyan güçlü bir devlettir. Ülkemizde de kökleri bulunan bu tarih, benim hayatıma ise 2008 yılında bambaşka bir yerden dokundu. Henüz ilçe sınırlarının dışına pek çıkmamışken, bir anda kendimi ülke dışında buldum. Yaklaşık iki bin kilometrelik bir yolu doğru düzgün kat ederek, farkında olmadan bir sevdanın yoluna çıkmıştım. O yolun adı Azerbaycan’dı.
Azerbaycan bayrağı üç yatay şeritten oluşur. Üstte mavi, ortada kırmızı, altta yeşil renk yer alır. Kırmızı şeridin tam ortasında beyaz bir hilal ve sekiz köşeli yıldız bulunur. Bu bayrak, Türk kökenini, modernleşme idealini ve İslam kültürünü aynı anda temsil eder. Her baktığımda sadece bir bayrak değil, ortak bir kader görürüm.
2026 yılı itibarıyla Azerbaycan’ın nüfusu yaklaşık on bir milyon olarak tahmin edilmektedir. Nüfus artışı yavaş ama istikrarlıdır. Kadın nüfusu erkeklerden bir miktar fazladır. Ülkenin yüzölçümüne bakıldığında nüfus yoğunluğu dengeli bir yapı sergiler. Başkent Bakü, ülkenin kalbi gibidir ve nüfusun yaklaşık beşte biri burada yaşar. Gence ve Sumgayıt hem sanayi hem de kültür açısından önemli merkezlerdir. Kırsal alanlarda ise tarım ve enerji sektörlerinde çalışan nüfus yoğunluğu dikkat çeker. Bu tablo, Azerbaycan’ın hem şehirli hem üretken bir ülke olduğunu açıkça gösterir.
Eğitim sistemi, devletin doğrudan sorumluluğunda ve Avrupa standartlarına uyumlu bir yapıdadır. Eğitim altı yaşında başlar ve zorunlu temel eğitim on bir yıl sürer. Sistem, Bologna sürecine uygun şekilde düzenlenmiştir. Eğitim dili ağırlıklı olarak Azerbaycan Türkçesidir, ancak bazı üniversitelerde İngilizce ve Rusça programlar da mevcuttur. İlköğretimden üniversiteye kadar planlı ve disiplinli bir yapı hâkimdir. Devletin eğitime verdiği önem, her aşamada kendini hissettirir.
Benim okuduğum üniversite ise ADNA’dır. Köklü bir geçmişe sahip bu kurumda eğitim alırken, Azerbaycan devletinin eğitime nasıl sahip çıktığını bizzat görme fırsatı buldum. Sadece dersliklerde değil, akademik anlayışta ve vizyonda da bu ciddiyet hissedilir. Bu yüzden Azerbaycan’da eğitim, sadece bir zorunluluk değil, bir devlet meselesidir.
Azerbaycan edebiyatı ise başlı başına bir hazinedir. Klasik divan şiirinden modern Türk edebiyatına uzanan güçlü bir damar vardır. Nizami Gencevi, Fuzûlî, İmadeddin Nesimî, Hurşidbanu Natevan ve Samed Vurgun gibi isimler bu toprakların yetiştirdiği büyük değerlerdir. Özellikle Nizami Gencevi, Hamse adlı eseriyle dünya edebiyatında silinmez bir iz bırakmıştır. Bu edebi miras, Azerbaycan’ın sadece siyasi değil, kültürel olarak da ne kadar derin bir ülke olduğunu gösterir.
Ben Azerbaycan’a baktığımda, sınırlarla ayrılmış ama gönülle birleşmiş bir millet görürüm. Bir millet, iki devlet sözü benim için bir slogan değil, yaşanmış bir gerçektir.
Yazar: Hacı Beytullah Mutlu
ANAHTAR KELİMELER: Azerbaycan nedir, bir millet iki devlet ne demek, Azerbaycan Türkiye ilişkileri nasıl, Azerbaycan nüfusu kaç, Azerbaycan eğitim sistemi nasıl, Azerbaycan üniversiteleri hangileri, ADNA Üniversitesi nedir, Azerbaycan edebiyatı hangi isimler, Hacı Beytullah Mutlu kimdir
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
