Değerli okurlarım bu hafta mobbing kavramını, unsurlarını ve hukuk sistemimiz içinde ki yerini anlatan bir yazı dizisinin ilk bölümünü okuyacaksınız. Şimdi bu konu nereden çıktı diye düşünen okurlarım için kısaca açıklamak isterim. 15 Temmuz sonrası bilmediğimiz yada bildiğimiz ama görmezden gelmek istediğimiz birçok gerçekle yüzleştik. Hangisi doğru hangisi yanlış? Kim bizi aldatıyor? Neden başınıza böyle şeyler geliyor? Vatanım ve milletim üzerine oyun oynayan hainler kim? Amaçları ne? Ne yapmalıyız? Aslında daha birçok soru sorulabilir. Tüm bu beynimizi bulanıklaştıran olaylar silsilesi içinde ve bazı hayat hikayelerini dinlerken kalbimin derinliklerinden yaralandığını hissettim, hem de çok derinden yaralandım. Çok büyük bir açı ve hüzün hissettim. Bunun nedeni askeri okullarda kahraman bir Türk Subayı olmak için eğitim gören öğrencilerin başına gelenlerdi. İşte tam anlamıyla mobbinge mahruz kalan bu öğrencilerin sesini duyan olmayışı beni çok derinden yaraladı. Bu konuya dikkat çekmek üzere mobbing konusunu ele almak istedim.
Mobbing kavramıDr.Heinz Leymann tarafından 1984 yılında “İş Hayatında Güvenlik ve Sağlık” başlıklı makalede ortaya atılmıştır.Mobbing Latince “mobile vulgus”tan türemiş ve iş hayatında maddî ve manevî çok büyük zarara yol açan ruhsal taciz, , psikolojik şiddet,baskı, kuşatma, taciz, rahatsız etme veya sıkıntı vermek anlamına gelmektedir. Türk Dil Kurumu, mobbing kavramını “Bezdiri” olarak tanımlamıştır. Bezdiriyi ise “İş yerlerinde, okullarda vb. topluluklar içinde belirli bir kişiyi hedef alıp, çalışmalarını sistemli bir biçimde engelleyip huzursuz olmasına yol açarak yıldırma, dışlama, gözden düşürme” olarak tanımlamıştır. Diğer bir anlatımla mobbing; Gücü elinde bulunduranların mevcut pozisyonlarını kötüye kullanarak, sistematik bir bicimde psikolojik şiddet, baskı, taciz, aşağılama, tehdit şeklinde hedeflerindeki kişi veya kişilere yönelttikleri duygusal bir saldırıdır. Bu saldırıda hedef kişinin içinde bulunduğu toplum içinde saygınlığını yok etmek üzere saygısız davranışlara maruz bırakılması, çeşitli ima ve alaya varacak hatta şiddette varacak birçok davranışa maruz bırakarak işten yada askeri okullarda olduğu gibi okuldan ayrılmak zorunda bırakmaktır. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) ise 8.5.2013 tarihinde aldığı karar sonucu yayınladığı İşyerlerindePsikolojik Taciz (Mobbing)Bilgilendirme Rehberi’nde mobbingi şöyle tanımlamaktadır. “İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelikgerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma,pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurlarınkişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarınazarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünüdür.”
Değerli okurlarım bir sonraki yazımda hangi unsurları taşıyan davranışların mobbing kavramı içinde değerlendirildiği ve hukuk sistemimiz içinde yeri hakkında yazmaya devam edeceğim. Şimdilik mobbingden uzak sağlıklı günler dilerim.
Y.Doç.Dr. Havva Altunçul
Adli Bilimler Doktoru